Twee normen, één verplichting
De Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten — de Nederlandse wet die de Europese toegankelijkheidsregels invoert — verwijst niet rechtstreeks naar WCAG. Ze verwijst naar EN 301 549 (de technische norm waaraan een toegankelijke website moet voldoen). Die norm verwijst op haar beurt naar WCAG. Dat onderscheid is niet taalkundig — het heeft gevolgen voor wat u moet doen en wanneer.
De momenteel geldende versie is EN 301 549 v3.2.1. Die verwijst naar WCAG 2.1 niveau AA — 50 succescriteria op het niveau A en AA voor webinhoud (hoofdstuk 9 van de norm). Conformiteit met EN 301 549 schept een vermoeden van naleving van de technische eisen uit de wet.
Wat verandert er met EN 301 549 v4?
De Europese Commissie verwacht in 2026 een nieuwe versie van de norm: EN 301 549 v4.1.1. Die versie verwijst naar WCAG 2.2 — de huidige internationale standaard voor webtoegankelijkheid, met 87 succescriteria (negen meer dan WCAG 2.1).
Zodra v4.1.1 in het Publicatieblad van de EU gepubliceerd wordt als geharmoniseerde norm, verschuift het referentiekader. Dat moment is nog niet aangebroken — de norm is in april 2026 nog niet gepubliceerd. Maar de richting is helder.
Wat betekent dat concreet? De negen extra succescriteria in WCAG 2.2 ten opzichte van 2.1 zijn:
- Focus niet verborgen (niveau AA, 2.4.11 en 2.4.12). Het interactieve element dat toetsenbordfocus heeft, mag niet volledig verscholen zitten achter andere inhoud.
- Focus zichtbaar bij aanraking (niveau AA, 2.4.12). Focus moet ook zichtbaar zijn wanneer een component verschijnt als reactie op gebruikersinteractie.
- Consistent hulp (niveau A, 3.2.6). Hulpmechanismen — zoals een chatknop of contactpagina — moeten op elke pagina op dezelfde plek staan.
- Verificatie, controle, bevestiging (niveau AA, 3.3.7 en 3.3.8). Formulieren voor financiële, juridische of persoonlijke gegevens vereisen een controlestap of de mogelijkheid om invoer te herzien.
- Eenvoudige doelgrootte (niveau AA, 2.5.8). Aanraakdoelen moeten minimaal 24 bij 24 pixels groot zijn, tenzij er voldoende ruimte om het doel is.
- Toetsenbordfocus zichtbaar (niveau AA, 2.4.13). Het focusindicatorkader moet een minimale omvang en contrast hebben.
- Authenticatie (niveau A, 3.3.8 en 3.3.9). Inlogprocessen mogen niet afhangen van cognitieve tests (puzzels, sommen) tenzij een alternatief beschikbaar is.
- Overbodige invoer (niveau A, 3.3.7). Eerder ingevoerde informatie mag niet opnieuw gevraagd worden in hetzelfde proces.
Waarom WCAG 2.2 nu al relevant is
De wet stelt nu EN 301 549 v3.2.1 (WCAG 2.1 AA) verplicht. Maar er zijn twee redenen om WCAG 2.2 al mee te nemen in uw aanpak.
Ten eerste: de norm verandert op termijn. Wanneer v4.1.1 harmoniseert, krijgen bedrijven geen nieuwe overgangsperiode voor de toegevoegde criteria. Wie nu al aan WCAG 2.2 voldoet, heeft die overgang al achter de rug.
Ten tweede: de meeste WCAG 2.2-criteria die voor webshops relevant zijn — met name de doelgrootte, de focuszichtbaarheid, en de authenticatiecriteria — zijn ook vanuit gebruikersperspectief zinvol. Een checkout die aan 2.2 voldoet, werkt beter voor iedereen, niet alleen voor mensen met een beperking. Het Thuiswinkel.org-onderzoek becijferde een €4,2 miljard omzetverlies per jaar voor Nederlandse webwinkels door ontoegankelijkheid — grotendeels veroorzaakt door problemen die WCAG 2.1 en 2.2 samen adresseren.
Wat u kunt verwachten
De toezichthouders handhaven nu op EN 301 549 v3.2.1. Dat verandert niet van de ene op de andere dag. Wanneer v4.1.1 geharmoniseerd is, is het redelijk te verwachten dat toezichthouders een redelijke termijn geven voor aanpassing — maar die termijn is nergens contractueel vastgelegd.
De verstandige aanpak: conformiteit met v3.2.1 als minimumvereiste, WCAG 2.2 als ontwerprichtlijn. Zo bent u juridisch compliant vandaag en klaar voor de norm van morgen.
Bronnen: Europese Commissie — updates toegankelijkheidsnorm · W3C — WCAG 2.2 · Thuiswinkel.org, 27 november 2024